Bijna iedereen heeft tijdens het sporten wel eens last gehad van klachten van de maag of de darmen. Hoe vaak het precies voorkomt is niet goed bekend. Schattingen hierover in de verschillende onderzoeken variëren van 30% tot zelfs 80% van de deelnemers per evenement. De klachten die dan worden ervaren lopen ook erg uiteen. De meest voorkomende klachten zijn:

• Steken in de zij
• Zuurbranden
• Misselijkheid en braken
• Diarree
• Infecties

Als je dat zo op een rijtje zet dan durf je niet meer te gaan sporten, maar gelukkig is het zo dat het meestal om milde klachten gaat die snel en vanzelf weer overgaan. In het algemeen kun je stellen dat deze klachten vaker voorkomen bij vrouwen dan bij mannen, vaker bij de jongere sporter en vaker als er binnen 2-3 uur na een maaltijd gesport wordt. Ook komen klachten vaker voor bij uitdroging (dehydratie) en als de intensiteit hoog is.

Steken in de zij komen vooral voor bij duursporten en dan met name bij hardlopers, wielrenners en triatleten. De pijn wordt vaak omschreven als een stekende, (ver)krampende, jeukende of scherpe pijn in de zij. Daarbij betreft het vaker de rechterzij dan de linkerzij. Er zijn verschillende theorieën om deze vorm van buikpijn te verklaren, maar eigenlijk weten we het (nog) niet.

De meest bekende theorieën zijn: te hoge belasting van de banden die het diafragma verbinden met de inwendige organen, een zuurstoftekort van het diafragma en irritatie van het buikvlies. Meestal gaat het vanzelf weer over. Zorg er in elk geval voor niet te vetrijk te eten en nuttig de laatste maaltijd minstens drie uur voor de inspanning. Soms echter is er een relatie met de ademhaling en zijn ademhalingsoefeningen zinvol.

Zuurbranden komt bij sporters eigenlijk net zo veel voor als bij niet-sporters, maar door het sporten kunnen de klachten toenemen. Ook hierbij is vaak een relatie met de voeding. Daarnaast nemen de klachten ook duidelijk toe met de intensiteit en de duur van de inspanning.

Misselijkheid komt vooral voor na erg zware inspanningen, zoals bv een klim of een sprint. De kans op braken wordt daarentegen niet beïnvloed door de intensiteit van de inspanning. De oorzaak is meestal een door de inspanning vertraagde maaglediging. Dat wil dus zeggen dat de maaginhoud tijdens inspanning minder snel van de maag naar de darmen gaat. Ook hierbij speelt de voeding dus een belangrijke rol!

Diarree komt duidelijk vaker voor bij intensieve inspanningen, bij zenuwachtigheid vóór de inspanning en, hoe kan het ook anders, door verkeerde voeding. Ook hierbij zijn verschillende theorieën betreffende de oorzaken. Mechanische stimulatie van de darmwand (zoals bij vooral hardlopen) en veranderingen in de activiteit van het zenuwstelsel door de inspanning zijn de twee meest bekende theorieën. Het is belangrijk om te onderzoeken of er sprake kan zijn van een andere oorzaak dan de intensiteit van de inspanning of voedingsgerelateerde problemen. Denk daarbij vooral aan reizigersdiarree en infecties.

Infecties zijn vooral de laatste 20 jaar enorm toegenomen. Doordat steeds meer sporters in verre oorden gaan sporten, zijn de infecties niet alleen toegenomen in aantal maar ook in diversiteit. Vaak gaat een infectie gepaard met koorts en ziek zijn, maar dat hoeft lang niet altijd zo te zijn. Raadpleeg bij de verdenking op een infectie altijd een arts. Deze kan beoordelen of verder onderzoek (bv bloed of ontlasting) nodig is. Vertel ook altijd of je in het buitenland bent geweest. In verschillende landen/gebieden komen weer andere infecties voor die met andere medicamenten behandeld moeten worden. Dit voorkomt dat je onnodig lang met een infectie blijft rondlopen.

Samenvattend kun je dus zeggen sportgerelateerde buikklachten vaak een relatie hebben met óf de voeding óf de intensiteit en de duur van de inspanning. Probeer de oplossing in eerste instantie dan ook daarin te zoeken. Raadpleeg zo nodig een arts, een trainer of een voedingsdeskundige.

Terug naar het overzicht met columns.